Een target operating model is de beschrijving van hoe uw organisatie werkt zodra de strategie is uitgevoerd: welke rollen er dan zijn, welke processen, welke systemen en welke besturing. Het is geen visie en geen plan, het is de foto van de eindsituatie waar u naartoe organiseert.
Het verschil met een visie is dat een visie zegt waar u naartoe wilt, terwijl het target operating model zegt hoe de organisatie er dan concreet uitziet. Een productiebedrijf van 120 medewerkers kan de visie hebben om marktleider te worden in een nichesegment. Het target operating model beschrijft dan bijvoorbeeld dat er een apart verkoopteam komt voor die niche, dat productie in kleinere batches gaat draaien en dat er een aparte kwaliteitsfunctie bijkomt. Dat is het verschil tussen de richting en de blauwdruk.
Meestal duikt de vraag op omdat er een knel is: de directie heeft een strategie vastgesteld, maar niemand kan uitleggen wat dat morgen betekent voor de organisatiestructuur. Of andersom, er ligt een reorganisatievoorstel op tafel en niemand weet zeker of die nieuwe structuur wel bij de strategie past. In beide gevallen ontbreekt de tussenstap: de vertaling van visie naar een werkbaar organisatiemodel.
Die tussenstap wordt vaak overgeslagen omdat een visie op papier concreet genoeg voelt om mee te werken, terwijl dat in de praktijk niet zo is. Wie zich hierin herkent, kan bij onze visie is te vaag, hoe maak ik hem concreet lezen waar die vaagheid vandaan komt en wat er ontbreekt om er wel op te kunnen bouwen.
Een target operating model komt niet in één stap uit een visie. Er zitten lagen tussen: de visie zelf, een vision state die beschrijft hoe de organisatie eruitziet op de middellange termijn, een target die de concrete doelen op onderdelen vastlegt, en een target state die dat vertaalt naar de werking van de organisatie op een vastgesteld moment. Het target operating model is in feite een andere naam voor die laatste laag, maar dan uitgewerkt in structuur, rollen en processen.
Bij een dienstverlener van 80 medewerkers kan de vision state bijvoorbeeld zijn dat klanten binnen een dag antwoord krijgen op elke vraag. De target legt dan vast welk serviceniveau daarbij hoort per klantsegment. De target state, het operating model, beschrijft vervolgens welke teams dat leveren, met welke bevoegdheden en welke overdracht tussen front- en backoffice. Zonder die tussenlagen blijft een visie een ambitie zonder vorm.
Een operating model raakt per definitie meerdere afdelingen tegelijk: verkoop, operatie, finance, IT. Als elke afdeling los een eigen doel formuleert dat bij de visie past, ontstaat vaak een model dat op onderdelen klopt maar als geheel niet werkt. Verkoop wil sneller groeien, operatie wil stabieler draaien, en die twee doelen kunnen elkaar in de weg zitten zodra ze allebei uren, mensen en budget claimen.
Dit is de reden waarom een target operating model niet in een enkel directieoverleg wordt vastgesteld, maar in een ronde waar de hele organisatie input geeft op wat haalbaar en logisch is binnen het eigen domein. Wat u daarbij tegenkomt als afdelingsdoelen elkaar tegenwerken staat uitgewerkt in wat doe je als afdelingsdoelen elkaar tegenwerken, inclusief hoe die spanning zichtbaar wordt voordat het model wordt vastgelegd.
Een operating model dat alleen op papier logisch is, houdt het niet altijd bij de eerste tegenslag. Een dubbele toets op acht dimensies, zoals klantwaarde, kosten, risico en wendbaarheid, laat zien of het model op meerdere fronten overeind blijft, niet alleen op het front waar het voor bedoeld was. Daarnaast helpen confidence gates om op vaste momenten te checken of de aannames onder het model nog kloppen voordat er verder wordt gebouwd.
Bij een groothandel van 200 medewerkers kan een model dat is ontworpen voor groei, bijvoorbeeld met meer voorraadpunten, op de dimensie marge slecht scoren als de kosten van die voorraad niet zijn doorgerekend. Hoe die afweging tussen groei en marge in de praktijk werkt, staat toegelicht op hoe weeg je groei tegen marge in een strategie.
Als u wilt weten of uw eigen visie al concreet genoeg is om als basis voor een operating model te dienen, geeft de gratis test 'is uw visie stuurbaar' met zes vragen over de vier lagen een eerste beeld, zonder dat daar een adviesgesprek aan vastzit. Wie liever eerst leest hoe een visie meetbaar wordt gemaakt voordat de vier lagen worden doorlopen, vindt dat op hoe maak je een visie meetbaar.
Zodra het target operating model op papier staat, blijft de vraag wat het concreet betekent voor de bezetting: welke rollen en taken de target state vraagt, naast wat er vandaag al aan mensen en uren in de organisatie zit. Die capability-terugvertaling is de brug tussen het model en de werkvloer, en het verschil in uren dat daaruit volgt, staat uitgewerkt in de werkscan op ftetoai.com.
Vertel wat u wilt bereiken, dan kijken we samen wat daarvoor moet staan.
Antwoorden komen uit de kennisbank van deze site. Geen advies op maat, en geen scan van uw bedrijf.